Clarezia Nieuwsbrief Maart 2026

Het is eind maart als ik dit schrijf, en Clarezia is dicht, zoals altijd na het einde van het winterseizoen. Op 3 mei gaan we weer open voor het zomerseizoen van mei tot eind oktober. De “Betriebsferien” van april en november/december zijn ervoor bestemd ons personeel gelegenheid te geven weer op adem te komen, want tijdens het seizoen is er met onze krappe bezetting maar weinig gelegenheid voor vakantie. Dit keer gebruiken we de komende maand ook voor een stevige verbouwing, waarover hierna meer.

In deze nieuwsbrief verder ook een terugblik op de winter in Waltensburg, die lang maar geen winter wilde worden, maar nu verrassend wit eindigt, én een vooruitblik op de lente. In de volgende nieuwsbrief van april aandacht voor de nieuwe opzet van het zomerprogramma -die gelukkig lijkt aan te slaan- en voor het programma voor september-oktober, volgens Zwitsers het wandelseizoen bij uitstek, hier in de Surselva, met prachtige kleuren op de bergen en in de bossen, en vaak mooi, warm licht.

Een nieuwtje: we starten het lenteseizoen begin mei met een actie voor “Single Moms”, zie het slot van deze nieuwsbrief.

De illustraties in deze nieuwsbrief zijn het resultaat van de oliepastel-workshop die Baukje Exler in maart weer heeft gegeven. Kleurrijk en fijn gebalanceerd werk.

Tóch nog winter!

Wat aanvankelijk een nogal mager sneeuwjaar leek te worden - zij het met mooi weer -, veranderde tijdens de eerste krokusweek in februari radicaal. Het bleef maar sneeuwen. Zowel de wandelaars als de skiërs werden op hun wenken bediend. Hun opvolgers in de tweede krokusweek kregen “the best of both worlds”: én overvloedige sneeuw én een strakblauwe hemel. Wintersport zoals wintersport bedoeld is.

Net als de kerstweken waren de weken van de voorjaarsvakantie weer praktisch volbezet, met vooral gezinnen. De kinderen konden zich uitleven, met het bouwen van iglo’s in de tuin, sneeuwpoppen maken, sleeën en eindeloos buitenspelen. De meeste kinderen gingen op skiles bij de - voortreffelijke- skischool van Waltensburg. Met altijd op de vrijdagen onder grote belangstelling de afsluitende wedstrijd, met veel Nederlandse deelnemers, die ook vaak in de prijzen vielen (hulde!). Nieuwe gasten waren verrast door de kwaliteit van ons niet zo grote, maar wél- ook voor goede skiërs - interessante skigebied, dat ook nog eens heel kindvriendelijk is. In Zwitserland staat het te boek als een van de meest “Familienfreundliche” wintersportgebieden.

Er wordt al intensief geboekt voor de volgende winter, dus zeker als je van plan bent met een groot gezelschap in de kerst- of voorjaarsvakantie naar Clarezia te komen, doe je er goed aan niet te lang te wachten en vooraf even telefonisch contact op te nemen met ons ‘boekingsbureau’ (Maaike en Greselda, 06 38820570) om te zien of er nog genoeg geschikte kamers, studio’s of appartementen voor je zijn.

Van die sneeuw uit februari hebben we ook in maart nog veel plezier gehad. Het was alleen on-winters warm. Fijn wandelweer, dat wel. Dat veranderde weer met een onverwachte sneeuw-dump een week geleden, waardoor alles weer wit kleurde. Nu is het weer aan het sneeuwen. In Waltensburg stopten de liften op 22 maart, maar in Laax op 20 minuten rijden wordt nog volop geskied.

Er zijn mooie winterwandelingen gemaakt in maart, met dank aan Walter Broekema, Jolanda Poot, Margriet van Kampen en de Gastgebers Lucie Janssen en Peter Knol, die een knap programma in elkaar hadden gezet, terwijl Margriet ook nog yoga-lessen gaf, Jaap Kerkhoven de cultuur-historische achtergronden belichtte en Baukje Exler -zie boven- haar discipelen in de avonden tot prachtig werk inspireerde. Nieuw was het bridge-aanbod van Peter Knol, dat goed is gevallen en zeker voor herhaling vatbaar is.

Verbouwing Kleine Huis

Het Kleine Huis - waarin de familie Zoetmulder (geïnspireerd door Peter Kruit en Val Sinestra, waar ze werkten) zo’n veertig jaar terug met Clarezia is begonnen - is van 1963. Het is eenvoudiger en minder robuust gebouwd dan het ‘Grote Huis’, het hotel boven (1983), en vergt veel onderhoud.

In de ruim vier jaar dat ik inmiddels bij Clarezia betrokken ben, heeft de modernisering van het Kleine Huis de meeste aandacht getrokken, soms gedwongen omdat dingen niet meer werkten, soms als keuze, omdat ik verbetering nodig vond, vanuit de gedachte dat ook het Kleine Huis over dertig jaar nog een aantrekkelijke bestemming voor sportieve, Nederlandse bergwandelaars van alle leeftijden moet zijn. Geen luxe, wél comfort en behaaglijkheid. Maar alles met mate. Je komt niet naar Clarezia om op je kamer te zitten, maar om naar buiten te gaan en omgeven door goed gezelschap van de prachtige natuur hier te genieten.

We zijn begonnen met het opknappen van de toen wel erg rudimentaire 13 kamers op de gangen van de oostvleugel, met - net als in het ‘Grote Huis’ boven - nieuwe gordijnen, dekbedden, kussens, spreien en matrassen, en het nodige schilder- en reparatiewerk. Ook de drie kamers op de bovenverdieping van de westvleugel zijn nieuw geschilderd en ingericht.

Daarna zijn we de niet- of slecht gebruikte ruimtes gaan aanpakken, wat resulteerde in de vier complete vakantie-appartementen die we nu hebben, “Piz Fess” over de hele lengte van het Kleine Huis aan de achtertuin, en in de westvleugel “Alp Dado” op de bovenverdieping, “Lukmanier” aan de tuin in het westen, en tenslotte “Bündner Rigi” in de voormalige eetzaal op het zuiden. “Alp Dado” en “Lukmanier” zijn overigens momenteel in gebruik als personeelsappartement. Met die appartementen hebben we ook een aanbod voor Zwitserse en Duitse gezinnen, zonder dat dat interfereert met het Nederlandstalige hotel. Maar tot nu toe zijn het voor het overgrote deel vaste Clarezia-gangers die voor de appartementen kiezen, en dan ook gewoon meedoen met de (wandel-)activiteiten en vaak ook mee-eten. Dat kan ook allemaal.

Eind vorig jaar hebben we vervolgens op beide verdiepingen van de oostvleugel van de twee laatste kamers (5 en 6, resp. 12 en 14) aan de noord-oostzijde studio’s gemaakt, goed geïsoleerde tweepersoonskamers met eigen badkamer en een eenvoudige keuken, opdat je, bijvoorbeeld vanwege een speciaal dieet, ook voor jezelf kunt zorgen. Zie de foto’s hieronder van het eindresultaat, dat gelukkig al een paar gasten goed is bevallen.

Nu, in april, volgt het slotakkoord: de verbouwing van de kamers 3 en 4, resp. 10 en 11 tot twee nog iets grotere studio’s van 30 m2 met een balkon op het zuiden en uitzicht over het Voorrijndal naar Obersaxen. Dat worden ook tweepersoonskamers met badkamer en een keukenblokje, maar ook met een “Schlafsofa” die uitgeschoven kan worden tot een comfortabel bed van 140x200, bijvoorbeeld voor kinderen. Deze nieuwe studio’s “Piz Mundaun” en “Piz Sèzner” - vernoemd naar bekende wandelbestemmingen - moeten in mei klaar zijn. Direct na het vertrek van de laatste bus terug naar Nederland is met de sloop begonnen, zie de foto hieronder.

Als dat allemaal lukt, houden we straks 8 ‘traditionele’, maar wel opgeknapte, eenvoudige kamers zonder eigen sanitair in het Kleine Huis over, waarvan de helft met een balkon op het zuiden (de huidige kamers 16 en 17, en de kamers 2 en 9 die allebei net als de aangrenzende nieuwe studio’s ook een balkon krijgen). De ruimte ontbreekt om die kamers t.z.t. van eigen sanitair te voorzien, en bovendien is er vooralsnog voldoende belangstelling voor deze eenvoudiger hotelkamers. Dus die blijven.

De vier nieuwe studio’s zijn beschikbaar als gewone, zij het bijzondere, hotelkamers met volpension, net als alle andere 27 hotelkamers (19 in het hotel, plus 8 in het Kleine Huis). Maar je kunt ze ook als zelfstandig appartement boeken, dan is de prijs lager. De studio’s “Cauma See” en “Cresta See” worden ook met een prijs voor één persoon aangeboden, de andere twee, grotere studio’s aan de zuidkant niet. Zie de website voor prijzen van de verschillende alternatieven.

Goed te weten is dat waar hotelkamers in principe alleen geboekt kunnen worden voor ongeveer de periode tussen de dagen waarop de bus tussen Arnhem en Waltensburg rijdt, boekingen voor één van de zelfstandige appartementen ook voor kortere periodes mogelijk zijn, althans buiten het hoogseizoen. Die appartementen, met inbegrip van de studio’s als ze zónder volpension geboekt worden, zorgen zo voor flexibiliteit.

Tot slot: net als de bestaande balkons van het hotel en het Kleine Huis worden de nieuwe balkons weer voorzien van zonnepanelen, opdat we zo min mogelijk fossiele brandstoffen in het hotel hoeven te gebruiken. Omdat ze verticaal geplaatst worden, genereren ze ook “Winterstrom” als er sneeuw op het dak ligt. Op het dak komen ook veel zonnepanelen, maar die zorgen dan - bij voldoende zon - voor het warme water in het Kleine Huis, met de CV als back-up.

Honden?

Er komen regelmatig vragen of de hond ook mee mag. Tot nu toe was het antwoord altijd “in principe niet”. Per mei verandert dat, onder voorwaarden. Dankzij de appartementen en studio’s met een eigen ingang, net als kamer 50 in het souterrain van het hotel, wordt een hond meenemen toch weer een optie: met bijbetaling van CHF 15 per nacht mag een zindelijke, goed opgevoede hond die alleen kan zijn, niet blaft en niet in de andere hotelruimtes komt mee naar Clarezia als er zo’n appartement, studio of kamer met eigen ingang beschikbaar is en je zelf voor de ontharing vóór vertrek zorgt. Naar wij hopen, gaat dit ‘werken’, zowel voor de eigenaren en hun honden, als de andere gasten.

Lenteprogramma

De lente is altijd een feest in de Surselva. Dat vinden de koeien zichtbaar ook als ze weer naar buiten mogen, de sappige almen op. Die staan dan vol bloemen en kruiden in een groot, uitgestrekt tapijt met alle kleuren van de regenboog. Het weer is nog fris, maar niet te koud en vaak heel zonnig in dit fijne microklimaat van de Surselva. Goed wandelweer, met dagen die allengs langer worden. Voor een mooi glas wijn in de avond op het terras aan de tuin of op je balkon, wel met een trui aan.

Vanaf 3 mei, als de eerste bus met gasten uit Arnhem ‘s avonds arriveert, hebben we een gevarieerd programma dat het meeste uit de bloemenpracht in de bergen haalt. Daarop zijn de wandelingen in de eerste drie periodes tussen 3 mei en 1 juni ingericht, met Sara Gerritse, Odile Oort, Margriet van Kampen en Walter Broekema als deskundige en enthousiaste kenners van de Alpiene flora die de begeleiding verzorgen. Zie de website voor de details en de andere vrijwilligers in het programma, met Richarda Westervoorde (klankschalen), Renske van der Slikke (ecoprinten), Esther van Zutphen (yoga) en Zippora Tieman (‘hoge’ wandelbegeleiding)/Gert-Jan Lassche (vogelkenner) als nieuwe toevoegingen. In de periodes 3-12 mei en 13-22 mei zijn er op dit moment nog een paar kamers beschikbaar.

Er zijn in de lente twee ‘pure’ “Comfortweken” (3-12 mei, en 2-11 juni), bedoeld voor hen die op hun gemak en in alle rust niet al te uitdagende wandelingen van een paar uur in onze omgeving willen maken, denk: niveau T1 of lager. Ieder ander is in die weken natuurlijk ook helemaal welkom, en vindt dan in ons bestand van tientallen in kaart gebrachte routes ongetwijfeld iets van haar of zijn gading. Als er nog plaats in de wandelbus is, kun je in je eigen tempo je eigen route zónder begeleiding gaan lopen vanaf het startpunt van de Comfortwandeling. Onze programma’s zijn nooit dwingend, iedereen kan zijn eigen gang gaan.

De andere vijf ‘weken’ van meestal 8 of 9 nachten inclusief de reisdagen zijn “Combiweken” waarin we verschillende begeleiders hebben voor enerzijds ‘comfortabele’ wandelingen als in een Comfortweek en anderzijds de stevigere wandelingen die dan ook op het programma staan. Zo is er voor elk wat wils binnen dezelfde periode.

Zie, bij interesse, het uitgebreide programma op de website. De week van 12-20 juni is alleen al helemaal vol, maar in de meeste andere weken is er momenteel nog wel enige keuze in kamers. Bij vragen over beschikbaarheid: bel Maaike & Greselda van ons ‘boekingsbureau’ in Nederland op 06 38 82 05 70.

Single Moms in mei.... Nieuw in het lenteprogramma is de actie voor ‘Single Moms’ (en Dads) die tussen 3 en 12 mei met kinderen onder de 4 jaar met korting  (kind gratis) naar Clarezia kunnen komen. Dit is een bijzonder leuk initiatief van Claartje Tempelman, die in het najaar van 2024 Gastgeber is geweest en daarna veelvuldig vrijwilliger.  Zelf Single Mom van Elfi (bijna 3, nu), kent ze als geen ander de uitdagingen waarvoor alleenstaande ouders van (kleine) kinderen tijdens vakanties komen te staan. We gaan zien of ‘Samen Single in de Surselva’ soulaas biedt. Zegt het voort, mocht je Single Moms/Dads kennen.

Groot, oud huis voor 12-18 p. te huur in Waltensburg Voor wie met een héél groot gezelschap met kinderen in augustus naar Waltensburg wil gaan, bijvoorbeeld met drie generaties of meer gezinnen, is mijn eigen familiehuis “La Tschugalata” vlakbij Clarezia misschien een optie: een authentiek, gerestaureerd en gerenoveerd huis uit 1680, met 8 slaapkamers, 5 badkamers, 3 balkons, 2 zitkamers, een keuken, een sauna, mooi uitzicht en een tuin aan de beek. Niet luxe, maar wel van alle gemakken voorzien. Ik verhuur dat selectief een paar weken in de zomer en adverteer alleen in de Arts&Auto. Het is deze zomer nog vrij vanaf 1 tot 22 augustus. Website: www.vakantiehuiswaltensburg.wordpress.com, email: latschugalatawaltensburg@gmail.com

Tot slot

Het is mooi geweest, die winter, maar nu wordt het tijd voor even rust en vakantie voor alle medewerkers die zo hun best hebben gedaan om onze gasten een goede vakantie in Clarezia te bezorgen.

We zijn dicht tot 3 mei. Tijdens de verbouwing blijft de winkel dus niét open…

Bij vragen over beschikbaarheid van kamers, studio’s of appartementen en boekingen, bel Maaike & Greselda (06 38820570) of schrijf hen (reserveringen@clarezia.ch).

Liever niet bellen naar het hotelnummer in Zwitserland; schrijf in voorkomend geval naar info@clarezia.ch: je krijgt dan antwoord, maar het kan even duren.

Ook liever niet informeren of je betaling ontvangen is: als je bank zegt dat het overgemaakt is, is dat in 99,9% van de gevallen ook zo (en zo niet, dan trekken wij wel aan de bel).

Namens alle medewerkers van Clarezia wens ik jullie allemaal een heel vrolijk pasen en een goede maand april,
Hartelijke groet,
Jaap Doeleman